Mẫu Sơn là vùng núi cao nằm trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn, với đỉnh Phia Pò cao nhất lên tới 1.541 m. Nhờ độ cao này, khí hậu Mẫu Sơn mang sắc thái ôn đới mát mẻ vào mùa hè và cực kỳ lạnh giá vào mùa đông. Nhiệt độ trung bình mùa đông ở đây chỉ khoảng 7,2°C – 13,2°C, thậm chí có năm xuống thấp tới -5°C.
Đỉnh Mẫu Sơn thường xuyên mù sương và đặc biệt có thể hình thành băng tuyết vào những đợt rét đậm. Thực tế, Mẫu Sơn thường là nơi xuất hiện băng tuyết sớm nhất cả nước, do đó mỗi khi đỉnh núi đóng băng đều thu hút sự quan tâm đặc biệt của du khách đam mê khám phá. Đây là một trong số rất ít địa danh ở Việt Nam có hiện tượng băng giá, tạo nên giá trị độc đáo cho du lịch mùa đông Xứ Lạng.
1. Vẻ đẹp kỳ thú của hiện tượng băng tuyết trên đỉnh Mẫu Sơn
Vào cuối đông – đầu xuân, khi nhiệt độ Mẫu Sơn hạ xuống ngưỡng âm, cả đỉnh núi bỗng biến thành một thế giới băng giá diệu kỳ. Cây cối, cỏ cây và núi đồi đều phủ trắng bởi một lớp băng tuyết lung linh. Những rừng cây, triền cỏ đóng băng tạo nên khung cảnh tựa chốn cổ tích – tráng lệ và huyền ảo dưới màn sương. Du khách đến đây không khỏi thích thú: người thì hò reo trượt trên băng, người khác tạo dáng chụp ảnh bên khung cảnh trắng xóa, đẹp và kỳ vĩ hiếm thấy.
Thậm chí, có thời điểm Mẫu Sơn thu hút cả nghìn du khách cùng lên đỉnh núi chỉ để chiêm ngưỡng băng tuyết và tận hưởng cái lạnh tê tái đặc biệt này. Lớp băng dày trên cành cây, ngọn cỏ, khiến mọi vật như khoác áo pha lê lấp lánh dưới ánh mặt trời yếu ớt. Khung cảnh thiên nhiên kỳ thú ấy mang lại cho người xem cảm giác vừa ngỡ ngàng, phấn khích, vừa trân quý món quà độc nhất vô nhị mà mùa đông ban tặng Mẫu Sơn.
Đặc biệt, Mẫu Sơn không chỉ có băng giá mà đôi khi còn xuất hiện mưa tuyết thực sự. Trong lịch sử, đã có những năm nhiệt độ xuống thấp kỷ lục khiến tuyết rơi tại Mẫu Sơn (như vào tháng 12/2002 và tháng 1/2003), một hiện tượng cực kỳ hiếm gặp ở Việt Nam. Chính những yếu tố độc đáo về khí hậu và địa hình này đã biến Mẫu Sơn thành “thiên đường băng tuyết” mỗi độ đông về, hấp dẫn du khách khắp nơi tìm đến trải nghiệm.
2. Trào lưu “săn băng” Mẫu Sơn trên mạng xã hội
Hiện tượng băng giá Mẫu Sơn vài năm gần đây đã trở thành trào lưu “săn băng” sôi động, đặc biệt trong cộng đồng các bạn trẻ yêu du lịch. Trên nhiều diễn đàn du lịch và mạng xã hội, từ khóa “săn băng tuyết ở vùng cao” liên tục trở thành xu hướng tìm kiếm mỗi khi miền Bắc đón đợt rét mạnh.
Hàng loạt nhóm phượt, hội ảnh lập kế hoạch rủ nhau lên đường ngay khi có dự báo Mẫu Sơn xuống dưới 0°C để “săn” cảnh băng độc đáo. Những hình ảnh cây cối đóng băng trắng xóa hay khoảnh khắc du khách nô đùa giữa băng giá nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi, thu hút hàng ngàn lượt thích và bình luận trên Facebook, TikTok.
Không khí háo hức lan tỏa: “Mẫu Sơn có băng chưa?” trở thành câu hỏi nóng trên các diễn đàn du lịch mỗi dịp đông về. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng vượt hàng trăm kilômét, mặc 4-5 lớp áo ấm, chỉ để một lần được tận mắt thấy băng tuyết nơi đỉnh núi quê hương. Việc được chia sẻ mạnh mẽ trên mạng xã hội đã biến “săn băng Mẫu Sơn” thành một trải nghiệm mới mẻ trong cộng đồng đam mê xê dịch, khiến mùa đông Xứ Lạng ngày càng được mong chờ.
Điều này cho thấy sức hút đặc biệt của hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này. Trào lưu “săn băng” không chỉ góp phần quảng bá du lịch Lạng Sơn miễn phí qua mạng xã hội, mà còn tạo nên một mùa du lịch đông độc đáo ở vùng đất vốn nổi tiếng với lịch sử và cảnh đẹp biên cương.
3. Trải nghiệm trekking và khám phá văn hóa bản địa
Đến Mẫu Sơn “săn băng”, du khách còn có thể kết hợp nhiều hoạt động trải nghiệm hấp dẫn khác. Trekking trên đỉnh Mẫu Sơn giữa tiết trời đông lạnh mang đến cảm giác phiêu lưu khó quên – bạn có thể đi bộ len lỏi qua những con đường mòn phủ sương, khám phá các phế tích biệt thự cổ thời Pháp thuộc rêu phong giữa núi rừng, hay chinh phục các đỉnh núi lân cận để thu vào tầm mắt khung cảnh hùng vĩ của vùng biên viễn.
Trên đường xuống núi, du khách thường ghé thăm bản làng người Dao Lù Gang lâu đời như bản Khuổi Cấp, Khuổi Tẳng – nơi cộng đồng người Dao sinh sống quây quần giữa đại ngàn. Tại đây, những nét văn hóa độc đáo vẫn còn được giữ gìn nguyên vẹn: từ nếp nhà trình tường truyền thống, trang phục thổ cẩm sặc sỡ đến các phong tục lễ hội đặc sắc. Gặp gỡ người dân bản địa, du khách sẽ được nghe kể chuyện về huyền thoại Núi Mẹ – Núi Cha, về Linh địa cổ Mẫu Sơn linh thiêng ẩn mình ở độ cao gần 1.200 m.
Sau hành trình lạnh giá, không gì tuyệt vời hơn là được thưởng thức ẩm thực vùng cao Mẫu Sơn để sưởi ấm cơ thể. Mẫu Sơn nổi tiếng với những đặc sản độc đáo mà bất kỳ du khách nào cũng muốn thử qua: gà sáu cựa thả đồi chắc thịt, lợn sữa quay mắc mật vàng ươm thơm nức, phở vịt quay béo ngậy mang hương vị riêng có của Xứ Lạng. Giữa cái lạnh tê tái, ngồi quây quần bên bếp than hồng nhâm nhi xiên thịt nướng, khoai nướng, trứng nướng cũng là trải nghiệm ấm cúng khó quên
Du khách đừng quên nhấp một chén rượu Mẫu Sơn cay nồng được nấu từ men lá truyền thống của người Dao để làm nóng người, hoặc thưởng thức trà gừng và mật ong rừng thơm ngọt. Những sản vật núi rừng như chanh rừng, đào chuông (loại đào mọc ở độ cao, hoa chuông đỏ rực) cũng rất được ưa chuộng, vừa làm quà vừa để ngâm rượu thuốc. Đặc biệt, dịch vụ tắm thuốc người Dao ở Mẫu Sơn sẽ giúp du khách thư giãn, hồi phục sức khỏe sau một ngày dài chinh phục giá lạnh.
Sự kết hợp giữa săn băng với trekking, trải nghiệm văn hóa và ẩm thực bản địa đã tạo nên sức hấp dẫn trọn vẹn cho Mẫu Sơn, biến nơi đây thành điểm đến không thể bỏ lỡ trong mùa đông Việt Nam.
4. Thời điểm lý tưởng và lưu ý an toàn khi “săn băng” Mẫu Sơn
Thời điểm lý tưởng: Hiện tượng băng giá ở Mẫu Sơn thường xuất hiện vào cuối đông đến đầu xuân (khoảng từ tháng 12 đến tháng 2 hàng năm) khi có các đợt không khí lạnh mạnh tràn về. Không năm nào giống năm nào, có năm Mẫu Sơn đóng băng sớm từ cuối tháng 12, cũng có khi phải sang đến tháng 2 mới có băng tuyết. Do đó, bí quyết “săn băng” thành công là theo dõi sát dự báo thời tiết. Ngay khi thấy đài khí tượng thông báo Mẫu Sơn xuống dưới 0°C và có băng, du khách nên lập tức lên đường, “không chần chừ kẻo băng tan”.
Lưu ý an toàn và chuẩn bị: Chinh phục Mẫu Sơn mùa băng giá là trải nghiệm tuyệt vời nhưng cũng tiềm ẩn một số thách thức. Du khách cần chuẩn bị kỹ lưỡng để chuyến đi được an toàn và trọn vẹn nhất:
Giữ ấm cơ thể: Mang đầy đủ quần áo ấm nhiều lớp, mũ len, khăn quàng, găng tay chống nước và giày dép đế bám tốt. Nhiệt độ trên đỉnh Mẫu Sơn có thể xuống dưới 0°C, kèm gió buốt “cắt da cắt thịt”, nên cần mặc đủ ấm đến mức 6-7 lớp áo cũng không thừa. Có thể chuẩn bị thêm miếng dán giữ nhiệt, túi sưởi và trà gừng nóng để tránh bị cảm lạnh
Di chuyển an toàn: Đường lên Mẫu Sơn khá dốc, nhiều khúc cua uốn lượn. Vào những ngày băng giá, mặt đường có thể trơn trượt nguy hiểm. Nếu tự lái xe máy hoặc ô tô, hãy chạy tốc độ chậm, đi số thấp khi lên dốc và giữ khoảng cách an toàn với xe khác. Nên xuất phát sớm để tránh ùn tắc – thực tế cho thấy những ngày có băng, lượng xe đổ về quá đông thường gây kẹt đường kéo dài hàng giờ.
Đặt trước dịch vụ lưu trú: Trên đỉnh Mẫu Sơn hiện chỉ có vài nhà nghỉ, khách sạn nhỏ và hầu hết khá cũ kỹ, chỉ đông khách vào mùa băng tuyết. Vì vậy, nên gọi điện đặt phòng trước khi lên đường để chắc chắn có chỗ nghỉ qua đêm. Chuẩn bị sẵn thức ăn nhẹ phòng trường hợp nhà hàng trên núi quá tải. Du khách cũng có thể lựa chọn nghỉ tại khu vực trung tâm Lạng Sơn rồi sáng sớm hôm sau lên núi săn băng.
Sức khỏe và an ninh: Không khuyến khích đưa trẻ nhỏ hoặc người có sức khỏe yếu lên đỉnh Mẫu Sơn vào những ngày rét dưới 0°C, bởi thời tiết khắc nghiệt có thể ảnh hưởng xấu đến họ. Luôn đi cùng nhóm, không tách đoàn, đặc biệt nếu trekking trong rừng sương mù dày. Trước khi đi nên thông báo kế hoạch cho người thân hoặc chính quyền địa phương. Ngoài ra, tuyệt đối không đốt lửa hoặc tụ tập nơi nguy hiểm trên đỉnh núi. Lượng băng tuyết phủ trắng xóa có thể che khuất địa hình, dễ gây trượt ngã nên hãy luôn cẩn trọng khi di chuyển.
Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ các lưu ý an toàn, chuyến “săn băng” Mẫu Sơn sẽ vừa hấp dẫn, vừa an toàn. Không gì sánh bằng cảm giác đứng trên đỉnh Mẫu Sơn buốt giá, phóng tầm mắt ra xa để thu trọn bức tranh tuyết băng tuyệt đẹp nơi biên cương tổ quốc.
Đó là trải nghiệm độc đáo chỉ có ở Mẫu Sơn – một mùa đông rất khác của Việt Nam, nơi du khách được chạm tay vào băng tuyết, hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ và văn hóa ấm áp của người Xứ Lạng. Hãy một lần đến với Mẫu Sơn mùa đông, để tự mình cảm nhận cái lạnh và vẻ đẹp mê hoặc của “thiên đường băng giá” trên đỉnh núi mờ sương này. Niềm vui khám phá và những ký ức đáng nhớ đang chờ đón bạn tại Mẫu Sơn!
